De havo (hoger algemeen voortgezet onderwijs) is het op één na hoogste niveau binnen het voortgezet onderwijs in Nederland. Ongeveer 25% van de basisschoolleerlingen gaat hier naartoe. De havo duurt vijf jaar en is in principe geen eindonderwijs. Het is algemeen vormend (theoretisch) onderwijs en geen beroepsopleiding. Na de havo leren veel leerlingen door op het mbo of het hbo.
Profielen op de havo
Op de havo kunnen scholieren na de derde klas kiezen uit vier profielen. Een profiel bestaat uit een onderwijsprogramma dat de leerling voorbereidt op een opleiding aan een mbo of hogeschool (hbo).
• Natuur en techniek (NT)
• Natuur en gezondheid (NG)
• Economie en maatschappij (EM)
• Cultuur en maatschappij (CM)
Elk profiel heeft een gemeenschappelijk deel. Dat deel is voor alle profielen gelijk en bestaat uit basisvakken. Denk daarbij aan Nederlands, Engels en maatschappijleer. Daarnaast heeft elk profiel een eigen deel, het profieldeel. Voor het NT-profiel kan dit bijvoorbeeld wiskunde en natuurkunde zijn en voor het CM-profiel geschiedenis en economie. Ten slotte is er een vrij deel. Dat betekent dat de leerling vakken kan volgen uit een ander profiel. Zoals bijvoorbeeld natuurkunde in een CM-profiel. Het volgen van extra vakken kan meer mogelijkheden bieden in de doorstroom naar het mbo of het hbo.
Praktijkgerichte vakken
Sinds 1 augustus 2026 kunnen alle havo-scholen twee praktijkgerichte vakken aanbieden: maatschappij en technologie. Het zijn volwaardige examenvakken in de bovenbouw, die leerlingen afsluiten met een schoolexamen.
Bij deze vakken werken leerlingen aan realistische opdrachten van echte opdrachtgevers buiten de school: bedrijven, gemeenten of maatschappelijke instellingen. Denk aan een sportproject voor kinderen in de wijk of het ontwerpen van een duurzame verpakking. Scholen vullen de vakken zelf in, passend bij hun visie en hun regio. Bij technologie kan dat bijvoorbeeld richting ict of ondernemerschap gaan, bij maatschappij richting zorg of onderwijs.
Er is een grote variant van 360 studielasturen, die als profielkeuzevak kan worden aangeboden, en een kleine variant van 120 uur. Technologie hoort bij de profielen Natuur & Techniek en Natuur & Gezondheid, maatschappij bij Cultuur & Maatschappij en Economie & Maatschappij. Of een school deze vakken aanbiedt, bepaalt de school zelf.
Na de havo
Als een havoleerling de eerste drie leerjaren goed heeft doorlopen, kan hij of zij doorstromen naar het mbo. Hier heeft de leerling geen diploma voor nodig. Met een havodiploma kunnen leerlingen verder leren op het vwo, met mbo of op het hbo.
